مبانی نظری توسعه کشاورزی

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن مبانی نظری توسعه کشاورزی :

دید کلی :
دانلود مبانی نظری و پیشینه تحقیق توسعه کشاورزی بصورت جامع و کامل برگرفته شده از پایان نامه کارشناسی ارشد با منابع بروز و جدید


توضیحات کامل :

دانلود مبانی نظری رشته ترویج و آموزش کشاورزی

مبانی نظری توسعه کشاورزی

 

 

 

 

 

 

توسعه پایدار 

       توسعه که خود در فرهنگ دهخدا به معنی نواحی و وسعت می یابد به معنای تغییر از همان ابتدا همراه و همگام بشر بوده است .

زمانی پور ( 1380 ) , به نقل از میسرا توسعه را دستیابی فزاینده انسان به ارزشهای فرهنگی میداند که بر معنای زیر تأکید دارد :

1- توسعه یک فرایند است .

2- این فرایند به ارزشها ختم میشود .

3- این ارزشها . ارزشهای مردمانی است که تعلق به جهان غرب یا هر جهان دیگری ندارند .

       از آخرین چالشهای اساسی توسعه و ترویج روستایی . توسعه پایدار میباشد مفهوم و مضمون توسعه پایدار تنها متعلق به دوران معاصر نیست به نحویکه بعضی تاریخچه آنرا به نیوتن , جان لاک , توماس جفرسون و چارلز داروین و حتی آسیای قدیمی نسبت میدهند(Yun Long &  Smit , 1994).

 

2-4-2 توسعه کشاورزی 

       در فرایند توسعه ارتباط بخشهای مختلف واجد اهمیت بسیار است بخش کشاورزی در کشورهای در حال توسعه نقشهای چند گانه ای را بر عهده دارد در اکثر این کشورها بخش روستایی در برگیرنده جمعیت غذایست و این جمعیت بطور نسبی در ارتباط تنگاتنگ با فعالیتهای کشاورزی قرار دارد. بخش کشاورزی از یک سو تأمین کننده غذا برای جمعیت ساکن روستاها و مناطق شهری است و از سوی دیگر مواد خام مورد نیاز صنایع را تهیه میکند. این بخش در کشورهایی که دارای کشاورزی صادراتی هستند بعنوان یک منبع مهم تأمین ارز شناخته میشود که به واسطه آن نیازهای جامعه از خارج خریداری و وارد میشود سهم بخش کشاورزی در ایجاد شغل و نگهداری جمعیت رو به رشد روستاها قابل ملاحظه است و اهمیت آن در شرایط کشورهای در حال توسعه که قدرت جذب مازاد نیروی کار روستایی را در بخش صنعت و خدمات مولد  واقعی ندارند بر کسی پوشیده نیست ( حیدری ,1375 ) .

 با توجه به  اهمیت بالای این بخش متأسفانه اغلب کشورهای در حال توسعه نسبت به رشد و توسعه آن دچار نوعی بی توجهی هستند در مقابل کشورهای پیشرفته از تمام امکانات داخلی و خارجی برای تقویت و اعتلای کشاورزی خود سود میبرند( مرکز آمار ایران , 1368 ) .

 

              کشورهای صنعتی در استراتژی توسعه خود هیچگاه بخش کشاورزی را رها نکرده و آن را تحت الشعاع صنعت و خدمات قرار نداده اند بلکه با یک نگرش جامع ارتباط بخش ها را بطور ارگانیک حفظ وحتی بخش کشاورزی را مورد حمایت بیشتر قرار داده اند . متأسفانه کشورهای در حال توسعه بویژه کشورهای نفت خیز طی دهه 1970 تحت تأثیر افزایش قیمت نفت از اتخاذ یک استراتژی بلند مدت و اصولی بطور کلی و در ارتباط با بخش کشاورزی بطور اخص بازماندند.

 

با آنکه در بعضی از این کشورها  برنامه هایی برای انجام پاره ای اصلاحات در ساختار اقتصادی , اجتماعی آنها به اجرا درآمد اما به دلایل زیادی نه تنها قرین موفقیت واقع نشد بلکه در مواردی نظام سنتی در حال تعادل را از هم پاشید بدون اینکه نظم جدید و پایداری را جایگزین آن نماید در نتیجه کشاورزی یعنی رکن اساسی اقتصاد این کشورها را نیز دچار بی تعادلی های شدید ناگهانی کرد برای کشورهای نفتی درآمدهای حاصل از استخراج و صادرات نفت نیز مزید بر علت شد تا جایی که مدیریت سیاسی و ناکارآمد این جوامع را از پرداختن به مسائل بنیادی و دراز مدت بازداشت آنچه امروز شاهد آن هستیم نتیجه نگرشها واقداماتی است که طی دهه های گذشته در سطح جهان در کشورهای پیشرفته و در حال توسعه به اجرا درآمده است. بعنوان مثال طی صد سال گذشته محصولات کشاورزی آمریکا بیش از پنج برابر شده است هر کشاورز در حال حاضر برای 30 نفر در داخل و خارج غذا تهیه میکند در حالیکه این نسبت در یک صد سال پیش یک به پنج بود . نیروی کار شاغل در بخش کشاورزی آمریکا تنها 7 درصد کل نیروی کار است در صورتیکه در 150 سال قبل بیش از 70 درصد بود ( وکیلی , 1373 ) .

 

       در اینجا نیز نقش بهره وری در تحول کشاورزی به وضوح نمایان است در کشورهای دیگر صنعتی کم و بیش چنین تحولی به وقوع پیوسته است تولید کشاورزی در ژاپن در مراحل اولیه توسعه طی سالهای 1920 ,  1881 بیش از 77 درصد افزایش یافت در این مدت سطح زیرکشت 21 درصد و جمعیت 44 درصد اما عملکرد در واحد سطح به میزان 46 درصد افزایش یافت بطوریکه ژاپن طی 30 سال توانست تولید سرانه غذایی را بیش از 20 درصد و بهره وری کشاورزان را حدود 106 درصد افزایش دهد

( Hayami yujiro,Yamada sabur,1991 ).

 

       کشورهای عضو بازار مشترک اروپا , کشورهای جنوب شرقی آسیا , کشورهای استرالیا , نیوزیلند , آرژانتین چین , ترکیه و ... با برنامه ریزیهای اصولی بخش کشاورزی خود را توسعه داده و جایگاه مناسبی را در اقتصاد بی المللی کسب کرده اند( Bruce  & Johntson & mellor,1961 ). 

 

امروزه شاهد آن هستیم که هیچ کشور پیشرفته ای در دنیا وجود ندارد که کشاورزی آن توسعه نیافته باشد این واقعیت از یک سو ارتباط ارگانیک بخشهای مختلف توسعه رامطرح میکند و از سوی دیگر توجه جدی کشورهای پیشرفته را به توسعه بخش کشاورزی بر ملا میسازد این دیدگاه تا اندازه زیادی بینش های تبعیض آمیز بر علیه بخش کشاورزی را زیر سئوال میبرد.

 

دیدگاه سنتی توسعه که معمولاً بر مقولات دو بخشی دلالت دارد بخش کشاورزی را بعنوان بخش سنتی و عقب مانده در مقابل بخش صنعت که پیشرفته است مطرح میکند این دیدگاه بخش کشاورزی را اصولاً در مقایسه با صنعت عقب مانده ارزیابی میکند اما پیشرفتهای علمی و توسعه تکنولوژیهای جدید بر این باور خط بطلان کشیده است امروزه علم بیوتکنولوژی , بیوشیمی , ژنتیک , هواشناسی , توسعه صنایع غذایی و دیگر منابع وابسته و مرتبط با کشاورزی عرصه های جدیدی از فعالیت و توسعه را فرا روی انسان قرار داده که بار دیگر نقش با اهمیت و حیاتی کشاورزی را در اقتصاد کشورها و در سطح بین المللی مورد تأیید قرار میدهد لذا برای ارائه تعریفی نسبتاً کاربردی از مفهوم توسعه کشاورزی کماکان ناگزیریم از مفهوم بهره وری استفاده کنیم بطور کلی تکامل و تولید کشاورزی سه مرحله اساسی را در برمیگیرد ,  نخست وابتدایی ترین آن با ویژگی کشت معیشتی محصن و بهره وری پایین شناخته میشود . دومین مرحله که به کشت متنوع یا مختلط معروف است قسمتی از محصول برای مصرف شخصی و قسمتی دیگر برای فروش تولید میشود در این مرحله میزان بهره وری در حد بینابینی است  و نسبت به مرحله اول تا حدودی ارتقا یافته است . سومین مرحله با ویژگی کشت نوین یا کشاورزی مدرن شناخته میشود در کشاورزی مدرن بهره گیری از عوامل تولید به ویژه نیروی انسانی بسیار بالاست تولیدات کشاورزی مدرن صرفاً برای عرضه به بازار صورت میگیرد و کاملاً تجاری است. (Weiner& Myron,1966)          . 

 

       در این ارتباط مفهوم توسعه کشاورزی در کشورهای در حال توسعه را فرایندی تشکیل میدهد که طی آن تولید معیشتی به تدریج به تولید تخصصی و برای عرضه به بازار انتقال می یابد این انتقال تنها مستلزم تجدید ساخت اقتصاد کشاورزی یا کاربرد تکنولوژیهای جدید کشاورزی نیست بلکه علاوه بر انطباق ساخت کشاورزی پاسخگویی به نیازهای بازار مستلزم تغییرات عمیق در کل ساخت اجتماعی است.

 

 

 

 

مبانی نظری توسعه کشاورزی
فهرست مطالب

مبانی نظری توسعه کشاورزی

توسعه

 توسعه پایدار

 توسعه کشاورزی

 مشارکت و توسعه پایدار

 رهیافت های مشارکتی در توسعه

 جلب مشارکت مردم در طرح های توسعه

 مشارکت مردم در توسعه کشاورزی

 حرکت به سوی پارادایم نوین توسعه روستایی

خلاصه ای از تحول پارادایم با تأکید بر توسعه روستایی

ترویج و رویکرد آن به مقوله توسعه :

 نقش تشکل های محلی در فرآیند ترویج و توسعه پایدار روستایی

نقش تشکلهای محلی و مردمی در فرایند ترویج و توسعه پایدار روستایی 

منابع

 

 

 

 

 

لینک کمکی