بررسی فقهی و حقوقی ارتداد

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن بررسی فقهی و حقوقی ارتداد :

دید کلی :
هدف از این پایان نامه بررسی فقهی و حقوقی ارتداد بصورت جامع و کامل است


توضیحات کامل :

دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق

بررسی فقهی و حقوقی ارتداد

 

 

پیشگفتار

مسئله ارتداد از مسائل مهمی است که از جنبه های مختلف علوم فقهی ,‌تاریخی ,‌ کلامی و تفسیری قابل بررسی و کنکاش است. با توجه به اینکه احکام فقهی در جامعه امروز ما از جنبه حکومتی شکل عملی و کاربردی یافته و بازتاب آن در قوانین ,‌رویه و یا احکام صادره از دادگاهها ظهور و  بروز یافته است, لذا موضوع ارتداد امروزه از جنبه حقوقی نیز مورد توجه قرار گرفته و مباحث مختلفی را میان فقها و حقوقدانان و بعضا سیاسیون برانگیخته است .

 

بررسی احکام ارتداد از جنبه موازین حقوق عمومی و خصوصی داخلی و حقوق بین الملل و قوانین مرتبط با حقوق بشر و منشور اعلامیه جهانی آن موضوع جدیدی است که حداکثر در چند دهه اخیر به آن پرداخته شده است,  حال آنکه که مباحث ارتداد از جنبه های تاریخی سابقه ای چند هزار ساله دارد که به یونان قدیم و محاکمه سقراط مطابق قوانین آتن و محکومیت وی به اعدام باجام شوکران در 2400 سال پیش بر میگردد . 

شکایت علیه سقراط در سال 399 پیش از میلاد با این مضمون به دادگاه تسلیم شد که (سقراط بر خلاف موازین قانونی رفتار می‌کند, زیرا او به خدایان تایید شده از طرف دولت اعتقاد ندارد و خدای جدیدی به نام دایمونیا را تبلیغ می‌کنند. علاوه بر آن او مرتکب عمل خلاف قانون می‌شود, زیرا جوانان را فاسد می‌نماید).

 

از جنبه فقه اسلامی نیز سابقه ارتداد به زمان ظهور اسلام و حکومت اسلامی تشکیل شده توسط پیامبر اکرم (ص) می رسد . اما تفاوت اساسی ارتداد در صدر اسلام با یونان قدیم این بود که درصدر اسلام ارتداد به صورت تغییر عقیده واقعی و درونی مبتنی بر ارتداد فکری مطرح نبود بلکه معمولا با انگیزه های سیاسی , اقتصادی یا قومی همراه بود. مثلاً برخی مرتدین به خاطر اینکه زکات نپردازند از اسلام بر می‌گشتند. و برخی دیگر که مرتکب جنایت شده بودند جهت فرار از قصاص مرتد می‌شدند.

 

 

 

کلمات کلیدی:

 

مرتد

ارتداد

علوم فقهی

احکام فقهی

 

 

واژه ارتداد 

  الف : معنای لغوی 

ارتداد از ریشه ( رد ) در لغت عرب به معنای بازگشت و رجوع است. چنانچه در قرآن هم در اکثر موارد بدین معنا آمده است : ( ان الذین ارتدوا علی ادبارهم )  یعنی آنهایی که به عقب برگشتند.  و یا: (و من یرتدد منکم عن دینه )   یعنی کسانی از شما که از دینشان برگردند  و یا ( ان تطیعوا الذین کفروا یرودوکم علی اعقابکم ) یعنی اگر کافران را اطاعت کنید شما را به عقب بر می گردانند . اما گاهی اوقات واژه ارتداد به معنی از حالتی به حالتی دیگر تغییر یافتن و یا به عبارتی دگرگونی آمده است : ( فلما ان جا البشیر القاه علی وجهه فارتد بصیرا ) یعنی هنگامی که بشارت دهنده پیراهن یوسف را بر صورت یعقوب افکند وی ناگهان بینا شد .

 

در بسیاری از اوقات نیز ارتداد در لغت عرب به معنای رفت و برگشت مکرر مرادف با تکرار است. مانند واژه تردد که به معنای رفت وآمد مکرر است. این مفهوم در آیه 137 سوره نسا تصریح گردیده است . (ان الذین امنوا ثم کفروا ثم آمنوا ثم کفروا ثم ازدادوا کفرا لم یکن الله لیغفرلهم  و لایهدیهم سبیلا) آنانی که ایمان آورده , سپس کفر ورزیده سپس ایمان آورده, سپس کفر ورزیده و سپس بر کفر خود افزودند, خداوند آنها را نیامرزیده و هدایتشان نمی کند . مرحوم طبرسی در تفسیر مجمع البیان در ذیل آیه 137 سوره نسا می گوید:  احتمال سوم آن است که مقصود آیه  گروهی از اهل کتاب باشند که خواستند عده ای از اصحاب رسول خدا را دچار شک کنند و به همین جهت در حضور مسلمانان اظهار ایمان می کردند و بعد می گفتند برای ما شبهه ای پیش آمده و کفر می‌ورزیدند و این امر را تکرار می کردند . 

 

 

 

بررسی فقهی و حقوقی ارتداد
فهرست مطالب

پیشگفتار 1

بخش اول

بررسی نظرات کلاسیک  4

واژه ارتداد 4

الف: معنای لغوی 4

ب: ارتداد در اصطلاح 5

مصادیق مرتد 9

 

انواع ارتداد 11

انواع ارتداد در فقه اهل سنت 11

انواع ارتداد در فقه امامیه 12

مرتد ملی و فطری 12

تعاریف سه گانه مرتد فطری 13

مرتد فطری و ملی مطابق تعریف مشهور 14

احکام کلی ارتداد در فقه شیعه مطابق تعریف مشهور 15

احکام کلی مرتد فطری (مرد)  15

احکام کلی مرتد ملی 15

احکام کلی زن مرتده  15

احکام کلی ارتداد دسته جمعی 16

محقون الدم و مهدور الدم 16

محقون الدم  16

مهدور الدم 16

مصادیق مهدور الدم 17

مجازاتها 18

1- قتل  18

الف: دیدگاه امامیه 18

ب: دیدگاه اهل سنت 20

مسئولیت مدنی و کیفری مسلمانان در قتل مرتد 21

2- مصادره و تقسیم اموال 26

الف: دیدگاه امامیه 26

مرتد فطری مرد 26

مرتد ملی مرد و زن مرتده اعم از ملی و فطری 27

ب: دیدگاه اهل سنت 28

3- انتفای زوجیت 30

الف: دیدگاه امامیه 30

نوع عده زوجه مرد مرتد 31

ب: دیدگاه اهل سنت 32

نتیجه 33

4و5- حبس و تنبیه بدنی 34

الف: دیدگاه امامیه 34

ب: دیدگاه اهل سنت 35

راههای اثبات ارتداد 36

1- علم قاضی 36

2- بینه 37

3- اقرار 38

ارتداد در قرآن 39

شرایط ارتداد در قرآن 39

آثار ارتداد در قرآن 41

نتیجه 44

حکم فقهی ارتداد در قرآن بنا به استنباط مشهور فقها 46

توبه مرتد 50

استتابه  57

الف: دیدگاه اهل سنت 57

دیدگاه امامیه 58

مدت استتابه 59

ادله استتابه  60

مجازات ارتداد حد است یا تعزیر 61

حد از دیدگاه فقها 61

مصادیق حدود 62

تعزیر از دیدگاه فقها 63

تفاوت حد و تعزیر 64

نتیجه 66

ارتداد از دیدگاه حقوق ایران 70

اصل قانونی بودن جرایم و مجازاتها 70

قاعده منع عقاب بلابیان 71

استدلال مخالفین جاری شدن اصل و قاعده 72

پاسخ به مخالفین و نتیجه گیری 73

 

بخش دوم

بررسی نظرات جدید و غیر مشهور فقها 76

1- آیت الله موسوی اردبیلی 77

بررسی آیات ارتداد 80

نتیجه گیری 85

جمع بندی 87

بررسی روایات 88

ولد علی الاسلام به چه معنا است 89

جمع بندی و نتیجه گیری....................................................................103

توضیحی دیگر در معنای 

ولد علی الاسلام با عنایت به تناسبات علم و موضوع .......................106

موجبات ارتداد....................................................................................107

تعریف ضروری دین...........................................................................114

بررسی اجماع......................................................................................116

2-بررسی نظرات حجه الاسلام احمد قابل........................................120

تعریف واژگان....................................................................................121

دلیل عقلی...........................................................................................126

دلیل نقلی............................................................................................128

نتیجه دلیل نقلی..................................................................................134

ادله  نقلیه مورد استناد فقها..............................................................136

آیات مرتبط با بحث ارتداد................................................................137

انحصار جواز قتل در دو مورد...................................................147

 

لینک کمکی